Hljóðlausar villur — gallar sem kosta fyrirspurnir án þess að neinn taki eftir

Flestar villur á vef eru augljósar. Síðan hleðst ekki, mynd vantar, hlekkur er brotinn. Einhver tekur eftir því og lætur vita.

Sumar villur eru hins vegar hljóðlausar. Vefurinn lítur út fyrir að vera í lagi, en eitthvað á bak við tjöldin virkar ekki. Enginn kvartar, því sá sem lendir í villunni fer bara annað.

Í haust skoðuðum við hundruð íslenskra fyrirtækjavefja. Hér eru sjö hljóðlausar villur sem við rákumst á, og hvernig þú getur athugað hvort þær leynist á þínum vef.

Eyðublaðið sem sendir ekkert

Á einum vef leit fyrirspurnarformið fullkomlega út. En ruslpóstvörnin á því, reCAPTCHA frá Google, notaði lykil sem Google þekkti ekki lengur. Hver einasta fyrirspurn stöðvaðist án þess að nokkur fengi að vita af því, hvorki sá sem sendi né fyrirtækið.

Svona athugarðu það: sendu sjálfum þér fyrirspurn í gegnum vefinn, helst úr öðru tæki, og athugaðu hvort hún berst. Gerðu það reglulega, ekki bara þegar vefurinn fer í loftið.

Vefurinn á bak við lykilorð

Annar vefur var allur lokaður á bak við innskráningarglugga vafrans. Líklega hafði hann verið læstur á meðan unnið var í honum og aldrei opnaður aftur. Gestir sáu bara beiðni um notandanafn og lykilorð, og Google komst ekki heldur inn.

Svona athugarðu það: opnaðu vefinn í huliðsglugga eða í síma sem hefur aldrei skráð sig inn. Það sem þú sérð þar er það sem gestir sjá.

Vefurinn sem birtist nakinn

Á enn öðrum vef birtist allt sem óstílaður texti: engir litir, ekkert útlit, engar myndir. Ástæðan var ekki hönnunin heldur þjónninn. Ein mappa, sú sem geymdi stílblöð, forskriftir og allar myndir, skilaði villu á meðan restin af vefnum virkaði. Líklegasta skýringin er stilling sem brotnaði við uppfærslu hjá hýsingaraðila.

Þetta er þjónsvilla sem oft er einföld að laga, ekki dauður vefur. En hún getur staðið mánuðum saman ef enginn skoðar vefinn með augum gestsins.

Svona athugarðu það: ef vefurinn lítur allt í einu út eins og listi af texta og tenglum, hafðu strax samband við hýsingaraðilann.

Lýsingin sem Google sér ekki

Þessi er lúmsk. Í kóða einnar forsíðu var allt á sínum stað: titill, lýsing fyrir leitarvélar og tenglar í stílblöð. En ofarlega í hausnum, þeim hluta síðunnar sem geymir þessar upplýsingar, var bútur af kóða frá þriðja aðila sem á ekki heima þar.

Þegar vafrinn rekst á slíkt lokar hann hausnum og færir allt sem á eftir kemur niður í meginmálið. Lýsingin var því í kóðanum en ekki þar sem leitarvélar leita að henni, og mælitól sögðu að hana vantaði. Sá sem les bara kóðann sér aldrei vandann.

Svona athugarðu það: ef mælitól segir að lýsingu eða titil vanti en þú sérð þau í kóðanum, er líklegt að eitthvað í hausnum sé á röngum stað. Oftast er það bútur frá samfélagsmiðli, spjallglugga eða mælingum.

Vefur sem ekki er hægt að vísa á

Sumir eldri vefir eru byggðir úr römmum, þar sem ein síða birtir aðrar inni í sér. Slóðin í vafranum breytist þá aldrei, sama hvert farið er. Það er ekki hægt að senda neinum tengil á ákveðið verkefni, bóka það sem bókamerki eða láta Google vísa beint á það.

Svona athugarðu það: smelltu á nokkrar undirsíður og fylgstu með slóðinni. Ef hún er alltaf sú sama er vefurinn byggður á gamalli tækni sem leitarvélar og gestir eiga erfitt með.

Lénið sem tekur bara við pósti

Mörg fyrirtæki eiga lén og nota það fyrir tölvupóst, en ef slóðin er slegin inn í vafra birtist ekkert. Stundum er það villa, stundum hefur vefurinn einfaldlega runnið út og lénið situr autt eða sýnir biðsíðu.

Viðskiptavinur sem sér netfangið nafn@fyrirtaeki.is og prófar fyrirtaeki.is fær ekkert. Það er verra en að eiga engan vef, því það lítur út eins og fyrirtækið sé hætt.

Svona athugarðu það: sláðu lénið inn í vafra, bæði með og án www.

Tengillinn í skránni sem vísar á ekkert

Vefurinn sjálfur getur verið í fullkomnu lagi þótt leiðin að honum sé það ekki. Við fundum vef þar sem tengillinn í fyrirtækjaskrá vísaði á gamla undirsíðu sem var ekki lengur til. Allir sem komu þaðan lentu á villusíðu.

Svona athugarðu það: flettu fyrirtækinu upp í skrám, á Google-kortinu og á samfélagsmiðlum og smelltu á tengilinn sem þar er birtur, ekki bara á lénið.

Hljóðlaus villa kostar ekki það sem þú sérð. Hún kostar það sem aldrei berst.

Og síminn sem þú prófaðir ekki

Eitt ráð að lokum, því við féllum sjálf næstum í þessa gryfju. Þröngur gluggi á tölvu er ekki sími. Sum vefkerfi senda símum allt aðra útgáfu af vefnum en tölvum, svo vefur getur litið illa út í þröngum glugga en vel í síma, og öfugt. Prófaðu alltaf í alvöru síma.

Fimm mínútna mánaðarleg athugun

Engin þessara villna er flókin að finna ef einhver leitar. Hér er stutt yfirferð sem hægt er að gera einu sinni í mánuði:

1. Sendu fyrirspurn í gegnum vefinn og athugaðu að hún berist.
2. Opnaðu vefinn í huliðsglugga og í síma.
3. Smelltu á nokkrar undirsíður og fylgstu með slóðinni.
4. Sláðu lénið inn með og án www.
5. Smelltu á tengilinn á vefinn í skrám og á Google-kortinu.
6. Keyrðu vefinn í gegnum mælitól og taktu mark á því sem það segir vanta.

Villurnar hér að ofan voru allar lagfæranlegar, flestar á stuttum tíma. Það erfiða var ekki að laga þær, heldur að vita af þeim.